PREMIERE VAN COMPOSITIE VAN NICOLÁS JAAR IN DE OUDE KERK

Na een restauratie van vijf jaar is het wereldberoemde Vater-Müllerorgel van de Oude Kerk in mei 2019 weer klaar om bespeeld te worden. Componist en musicus Nicolás Jaar heeft met de beide orgels van de Oude Kerk en met behulp van elektronica een nieuwe compositie gecreëerd. Tijdens een muzikaal benefietdiner, getiteld Playing the Cathedral, brengt hij dit werk ten gehore om geld in te zamelen voor een nieuw muziekfonds voor de Oude Kerk.
In gesprek met de ruimte
Een week lang, in oktober 2018, gebruikte Nicolás Jaar het Vater-Müllerorgel (1726/1742) en het transept orgel (1767) om een nieuw werk te componeren. Hij bleef in de kerk slapen om vertrouwd te raken met de ruimte en er de authentieke sfeer te proeven. Dat lukte goed: Jaar vertrok met meer materiaal dan hij had durven hopen. Hij beschikte over meer dan 100 uur aan ter plekke opgenomen geluid en muziek. Werken in de Oude Kerk bleek voor hem een locatiegebonden benadering van componeren. De muziek kwam voort uit de ruimte. ‘Ik had sterk het gevoel dat het gebouw onbevooroordeeld gehoord moest worden. Ik begon met luisteren naar het gebouw en de historische en hedendaagse betekenis ervan te doorgronden. Het was een intiem proces, ik was in gesprek met de ruimte.’
11 mei
Jaar is de eerste componist die daadwerkelijk ‘de kathedraal bespeelt’ in wat hij een intieme conversatie en gelijkwaardige samenwerking met het gebouw noemt. Op 11 mei brengt hij tijdens het benefietdiner met concert zijn nieuwe, 20 minuten durende compositie Voula ten gehore, geïnspireerd op zijn verblijf in de kerk. Deze compositie vormt de aftrap voor het nieuwe muziekprogramma van de Oude Kerk. De opbrengst van de avond gaat onder meer naar Jaars performance in de Oude Kerk de volgende dag. Tafels voor deze feestelijke, historische avond zijn verkrijgbaar viaPlayingthecathedral.org.
12 mei
Op 12 mei vervolgt Nicolás Jaar zijn dialoog met het gebouw in een intense improvisatie met beide orgels, de resonantie van het gebouw en elektronica. Opnieuw, net als vorig jaar, maakt hij muziek in samenwerking met de ruimte van de Oude Kerk. Voor de componist heeft zijn aanwezigheid ook een politieke lading: ‘Ik denk dat we in de toekomst echt moeten luisteren in plaats van te zeggen hoe het moet, vooral als het om de aarde gaat. Door te luisteren creëer je de kans op begrip en krijg je een beter gesprek.’Jaars improvisaties vinden plaats in de vroege ochtend van 12 mei, van 6:00 tot 9:00 uur, in de middag van 13:00 tot 16:00 uur en in de late avond van 22:00 tot 1:00 uur. Tickets zijn vanaf 21 maart verkrijgbaar via Eventbrite.
Muziekfonds
De roep om meer muziek in de Oude Kerk klonk al lang voor de restauratie van het Vater-Müllerorgel. Met de voltooiing van de immense restauratie van 1,3 miljoen euro is het tijd om die ambitie te verwezenlijken, en de Oude Kerk met stip te plaatsen op de muzikale kaart van Noord-Europa als eigentijds muzikaal bedevaartsoord. Een nieuw muziekfonds is in het leven geroepen dat de komende 5 jaar nieuwe composities en concerten in de Oude Kerk garandeert en haar als nieuwe muziektempel op de culturele kaart plaatst. Vernieuwend aan de nieuwe concertserie is het gebruik van het grootse orgel in combinatie met de ruimte van de kerk zelf en de wijze waarop klank en muziek op de architectuur wordt afgestemd, in samenwerking met musici. We noemen dit ‘spatial music’ – ruimtelijke muziek. De concerten zijn eenmalige ervaringen, niet reproduceerbaar. Site-specifieke muziek, diepe ervaringen, als tegenstroom in een tijd van snelle deling van indrukken. 
Oude Kerk
In korte tijd groeide de Oude Kerk uit tot een ambitieuze opdrachtgever van internationale kunstenaars waaronder Tony Oursler, Taturo Atzu, Germaine Kruip, Marinus Boezem, Sarah van Sonsbeeck, Christian Boltanski, Giorgio Andreotta Calò en Janet Cardiff & George Bures Miller. Het resultaat: uitzonderlijke projecten met een bijzondere relatie tot het erfgoed – van radicale ingrepen tot respectvol eerbetoon. In 2019 wordt aan de hedendaagse kunst ook geluidskunst en muziek toegevoegd, en ontstaat een nieuwe lijn in de programmering. Curator muziek en organist-titulair, Jacob Lekkerkerker tekent voor de ontwikkeling van de ‘spatial music’ in de Oude Kerk, waarbij jonge talentvolle musici, geluidskunstenaars en componisten worden uitgenodigd om naast bijzondere interpretaties van werken uit de muziekgeschiedenis ook nieuw werk te maken dat tussen de eeuwenoude muren resoneert. Directeur Jacqueline Grandjean: “Met Playing The Cathedral verandert de Oude Kerk nu ook in een muziektempel. Met ruimtelijke muziek breiden we het programma met hedendaagse kunst op eenduidige wijze uit, vertrekkend vanuit de ruimte en in opdracht aan kunstenaars én musici‘.”